İmzanın sahte olduğu nasıl anlaşılır?
Taklit imzalar çoğu zaman ilk bakışta gerçeğine benzer. Farkı ortaya koyan, imzanın nasıl atıldığına dair izlerdir: hız, kalem baskısı ve kişiye özgü hareketler.
Bir senet, sözleşme ya da makbuz üzerinde size ait olmayan bir imza gördüğünüzde ilk düşünceniz muhtemelen “bu imza benim imzama hiç benzemiyor” ya da tam tersine “neredeyse aynı ama ben atmadım” olur. İki durumda da imzanın sahte olup olmadığı, şeklinden çok nasıl atıldığından anlaşılır.
Gerçek bir imza nasıl atılır?
Kişi kendi imzasını yıllarca tekrarladığı için onu düşünmeden, belli bir hızda ve akıcı biçimde atar. Bu yüzden gerçek imzalarda çizgiler pürüzsüzdür; başlangıç ve bitişlerde kalem kâğıda inerken ve kalkarken incelir. Kalem baskısı çizgi boyunca kişiye özgü bir düzende artıp azalır.
Taklit eden kişi ise başkasının imzasını çizmeye çalışır. Şekli tutturmaya odaklandığında hız düşer, hareketler kontrollü hale gelir ve bu durum çizgiye yansır.
Taklit imzada sık görülen belirtiler
- Titrek ve duraksamalı çizgiler
- Yavaş ve dikkatli çizilen hatlarda büyütme altında titreme ve kısa duraksamalar görülür. Gerçek imzanın akıcılığı kaybolur.
- Kör başlangıç ve bitişler
- Kalem havada hareket halindeyken kâğıda inmek yerine kâğıt üzerinde durarak başlar ve biter. Çizgi uçlarında incelme yerine küt, mürekkebi yığılmış noktalar oluşur.
- Beklenmedik yerlerde kalem kaldırma
- Gerçek sahibinin tek hamlede attığı bir bölüm, taklitte birkaç parçada çizilir. Parçaların birleştiği yerlerde küçük boşluklar ya da üst üste binmeler görülür.
- Rötuş ve düzeltmeler
- Şekli tutturmak için sonradan çizgilerin üzerinden yeniden geçilmesi, eksik görünen kısımların tamamlanması.
- Tekdüze kalem baskısı
- Gerçek imzadaki baskı değişimleri yerine, çizgi boyunca baştan sona aynı baskı.
- Orantı ve konum farkları
- Genel görünüş benzese bile harf yükseklikleri, parçalar arası oranlar ve imzanın satıra göre eğimi farklıdır.
Kopyalama yöntemleri de iz bırakır
İmza bazen serbest elle değil, gerçek bir imzadan kopyalanarak oluşturulur. Bu yöntemlerin her biri kendine özgü izler bırakır:
- Üstten kopya ve karbon kâğıdı: Altta kalan karbon izleri veya mürekkebin altından görünen ön çizim.
- Fulaj: Kâğıtta, mürekkep çizgisiyle tam örtüşmeyen kalem baskı oluğu. Yatay ışıkta görünür hale gelir.
- Makineyle kopyalama: Islak imza gibi görünen ama yazıcı veya fotokopi tozundan oluşan çizgiler.
- Birebir aynılık: İki imzanın üst üste konduğunda tamamen örtüşmesi. Aynı kişi bile iki imzayı birebir aynı atamaz; tam örtüşme, birinin diğerinden kopyalandığının güçlü bir işaretidir.
Bu belirtiler tek başına kanıt değildir
Yukarıdaki işaretlerin bir kısmı gerçek imzalarda da görülebilir. İleri yaş, hastalık, ilaç kullanımı, rahatsız bir pozisyonda veya alışılmadık bir zemin üzerinde imza atmak da titrek ya da yavaş çizgilere yol açar. Bu nedenle tek bir belirtiden sonuca varılmaz. İnceleme konusu imza, kişinin aynı döneme ait yeterli sayıda mukayese imzasıyla birlikte, büyütme ve özel ışık altında bütün olarak değerlendirilir.
Bu yüzden imzanın sahte olduğundan şüpheleniyorsanız kendi gözlemlerinize dayanarak karar vermek yerine, belgenin aslının bir uzman tarafından incelenmesini isteyin. Mahkemeye sunulacak bir sonuç için bu inceleme şarttır. Nelerin incelendiğini ve hangi mukayese örneklerinin gerektiğini imza incelemesi sayfamızda ayrıntılı olarak görebilirsiniz.
İlgili videolar
Mahkemeye sunulabilir, gerekçeli uzman görüşü
HMK 293 ve CMK 67/6 kapsamında bilimsel mütalaa raporu.


