İmza İncelemesi

Tartışmalı bir imzanın kime ait olduğunu, mukayese imzalarla kaligrafik ve karakteristik yönlerden karşılaştırarak belirliyoruz.

İmza incelemesinde, inceleme konusu imza ile kişiye ait olduğu bilinen mukayese imzalar karşılaştırılır. Benzerlik ve farklılıklar; teknik cihazlar ve uzman tecrübesiyle birlikte değerlendirilerek imzanın şüpheli kişinin eli ürünü olup olmadığına dair bilimsel bir kanaate varılır.

Hangi durumlarda gerekir?

  • Atmadığınız bir imzayla borçlu gösterildiğinizde (senet, çek, kefalet, sözleşme)
  • Vasiyetname, vekâletname veya makbuzdaki imzanın gerçekliğinden şüphelenildiğinde
  • Karşı tarafın kendi imzasını inkâr ettiği durumlarda
  • Mahkemenin aldığı bilirkişi raporundaki imza değerlendirmesine itiraz edilecekse

İmza incelemesinin temel ilkeleri

  • Hiç kimse başka bir kişinin imzasını tüm özellikleriyle taklit edemez.
  • Farklı iki kişinin imzası hiçbir zaman birebir aynı olamaz.
  • Aynı kişinin attığı imzalar da hiçbir zaman birebir aynı değildir. Kişinin kendi imzaları arasındaki bu istemsiz farklara doğal sapma denir. Birebir aynı iki imza, sahteciliğin işareti olabilir.
  • Taklit eden kişi kendi alışkanlıklarını çoğu zaman taklit ettiği imzaya yansıtmaz; bu da taklit edenin kim olduğunu bulmayı zorlaştırır, ama taklidin kendisini ortaya koymayı engellemez.

Neler incelenir?

Genel şekil
İmzanın formu (el yazısıyla, harf karakterleriyle ya da tamamen şekilsel oluşturulması), büyüklüğü, satıra göre eğimi ve parçaları arasındaki oranlar.
İşleklik
İmzanın akıcılığı ve çizgi kalitesi: belli bir hızda, tereddütsüz ve pürüzsüz atılıp atılmadığı. Duraksamalı, titrek çizgiler yavaş ve dikkatli bir yazımı gösterir. Kalem baskısının şiddeti ve çizgi boyunca nasıl değiştiği de incelenir.
Karakteristik özellikler
Başlangıç ve bitiş hareketleri, harf karakterlerinin yapılışı, el kaldırma yerleri, dönüşler, bukleler, dikey çıkış ve inişler, yatay çekişler.
Alışkanlıklar
Noktalama, belli yerlerdeki çizgisel hareketler ve süsleme tarzı ilaveler gibi kişinin sürekli tekrarladığı unsurlar.
Işıklı masa ve büyüteçle imza karşılaştırması
Tartışmalı ve mukayese imzalar ışıklı masada, ölçekli olarak karşılaştırılır.

İmza sahteciliğinde sık görülen yöntemler

  • Serbest taklit: uzun denemelerle gerçek imzanın akıcı biçimde taklit edilmesi
  • Bakarak taklit: gerçek imzaya bakarak çizilmesi
  • Üstten kopya: alttan ışıkla gerçek imzanın üzerinden geçilmesi
  • Karbon kâğıdı: imza şeklinin karbonla aktarılıp üzerinden geçilmesi
  • Fulaj: kopya imzanın üzerinden bastırılarak oluşan izin kalemle takip edilmesi
  • Referans noktalar: imza hattında işaretlenen noktaların birleştirilmesi
  • Uydurma imza: gerçek imza hiç görülmeden yeni bir model uydurulması
  • Kaşe imza: gerçek imzanın kalıbının çıkarılıp kaşeyle basılması
  • Makineyle kopyalama: imzanın fotokopi, tarayıcı veya yazıcıyla taşınması
  • İmza makinesi: tanıtılan imza modelinin robot kolla atılması

İnkâr kastıyla atılan imzalar

Bir kişi, ileride inkâr edebilmek için kendi imzasını bilerek farklı atabilir. İmzanın görünüşü değişse bile kişiye özgü yazım alışkanlıklarının tamamı ortadan kalkmaz. Yeterli ve uygun mukayese örnekleri bulunduğunda bu imzaların da kime ait olduğu ortaya konabilir.

Mukayese imzalar: neler gerekir?

Sonucun güvenilirliği büyük ölçüde mukayese imzalara bağlıdır.

  • Samimi mukayese imzalar en değerli olanlardır: daha önce farklı amaçlarla, rahat bir ortamda ve değiştirme gayreti olmadan atılmış imzalar. Örneğin noter belgeleri, tebligatlar, imza sirküleri, banka evrakı, kredi kartı başvuru formları, askerlik belgeleri.
  • Huzurda alınan mukayese imzalar savcı, zabıt kâtibi veya kolluk görevlisi nezaretinde alınır.
  • Mukayeseler, inceleme konusu imzayla aynı döneme ait ve sayıca yeterli olmalıdır.
  • İnceleme, imzanın kendisine atfedildiği kişinin mukayeseleriyle başlar; gerekirse diğer şüphelilerin örneklerine geçilir.
Islak imza mı, kopya mı? Islak imza, kalemle doğrudan belgenin üzerine atılmış imzadır ve inceleme her zaman belgenin aslı üzerinde yapılmalıdır. Fotokopi belgede, asıl belgenin birebir kopyası olması ve çekim kalitesinin uygun olması halinde ancak kısıtlı bir inceleme mümkündür.

İlgili videolar

Mahkemeye sunulabilir, gerekçeli uzman görüşü

HMK 293 ve CMK 67/6 kapsamında bilimsel mütalaa raporu.

© 2026 FORENTEK Kriminalistik – Adli Bilimler · KVKK Aydınlatma Metni Adli belge inceleme ve uzman görüşü hizmetleri, Ankara
Scroll to Top