Tahrifat İncelemesi
Belgeye sonradan yapılan ekleme, silme ve değiştirmeleri, belgenin önceki halini de ortaya koyacak şekilde tespit ediyoruz.
Tahrifat incelemesi, belge üzerinde fiziksel veya kimyasal yöntemlerle bir değişiklik yapılıp yapılmadığını ve yapılmışsa belgenin önceki halinin ne olduğunu araştırır. Bu değişiklikler çoğu zaman çıplak gözle anlaşılamaz; özel ışık kaynakları ve optik tekniklerle donatılmış bir laboratuvar ortamında ortaya çıkarılır.


Tahrifat türleri
- Ekleme
- Belgenin ilk düzenlendiği sırada bulunmayan harf, rakam, kelime veya paragrafların sonradan eklenmesi. Mürekkep, kalem baskısı, kaligrafi, konum ve oran farklarından tespit edilir.
- Sürşarj
- Mevcut bir harf veya rakamın başka bir karaktere dönüştürülmesi. Örneğin “3” rakamının “8”e, “1” rakamının “7”ye çevrilmesi. Eklenen bölümdeki mürekkep farkı uygun ışık kaynaklarıyla görünür hale getirilir.
- Fiziksel silme
- Silgi, maket bıçağı veya jilet gibi araçlarla yazının silinmesi ya da kazınması. Kâğıt liflerinde bozulma ve matlaşma bırakır.
- Kimyasal silme
- Aseton, alkol, çamaşır suyu gibi çözücülerle yazının silinmesi. Kâğıt yüzeyinde renk değişimine yol açar; önceki yazı çoğu zaman yeniden görünür hale getirilebilir.
- Silinebilen (uçan) mürekkep
- Isıyla kaybolan mürekkeple yazılmış yazılar. Yazı kaybolsa da kâğıtta kalan izler incelemeyle tespit edilebilir.
- Karalama
- İstenmeyen bölümün mürekkepli ya da kurşun kalemle karalanarak okunamaz hale getirilmesi.
- Lekeleme
- Yazının daksil, boya veya mürekkeple, bazen kaza süsü verilerek kapatılması.
- Yırtma ve yakma
- Belgenin geçersiz kılınması için parçalanması veya yakılması. Hassas laboratuvar çalışmasıyla parçalardan bütüne ulaşılabilir; bütünlüğü tamamen bozulmamış yanmış belgeler de incelenebilir.
- Fotoğraf değişikliği
- Belgedeki fotoğrafın sökülüp yerine başkasının yapıştırılması. Eski fotoğrafın kalıntıları, yapıştırıcı izleri ve uyumsuzluklar tespit edilir.


Belgedeki boşluklara dikkat
İmzalı belgelerde bırakılan boşluklar, sonradan ekleme yapılmasına kapı açar. Çek ve senetlerde tutarın sağ ve sol tarafında boşluk kalmamalı, alan “#” (diyez) işaretiyle kapatılmalıdır. İmzaladığınız belgenin yalnızca imza yerine değil, tamamına dikkat edin.
Yazının ne zaman yazıldığı anlaşılabilir mi?
Mürekkebin yaşını belirlemeye yönelik yazı yaşı incelemesi adli kimya alanına girer. Belgenin saklanma koşulları, ısı, ışık ve nemden çok etkilendiği için kesin sonuç vermesi zordur. Adli belge incelemesi ise belge üzerindeki kesişen çizgilerin öncelik sırasını belirleyebilir: örneğin kaşe mi önce basıldı, imza mı önce atıldı; bir yazı imzadan önce mi, sonra mı yazıldı.

İlgili videolar
Mahkemeye sunulabilir, gerekçeli uzman görüşü
HMK 293 ve CMK 67/6 kapsamında bilimsel mütalaa raporu.



