El Yazısı İncelemesi
Bir belgedeki el yazısının şüpheli kişinin eli ürünü olup olmadığını, yazanı bilinen mukayese yazılarla karşılaştırarak belirliyoruz.
El yazısı incelemesinde, inceleme konusu yazılar ile mukayese yazılar kaligrafik ve karakteristik yönlerden karşılaştırılır. Benzerlik ve farklılıklar, teknik ekipman desteği ve uzman tecrübesiyle değerlendirilerek yazının kime ait olduğuna dair bilimsel bir kanaate varılır.
Burada “el yazısı” ile kastedilen, okullarda öğretilen bağlantılı ve süslü yazı değildir. Bir kişinin kalem veya benzeri bir araçla kâğıt ya da başka bir zemin üzerine yazdığı her türlü yazıdır: senetteki rakamlar, vasiyetnamedeki metin, bir defterdeki not.
Kaligrafik ve karakteristik özellik
Kaligrafik özellik, yazının o dilin kurallarına göre, ilkokulda öğretildiği haliyle yazılmasıdır. Herkes “i” harfini bir çizgi ve üzerinde bir nokta olarak yazmak ister; bu kaligrafiktir. Karakteristik özellik ise kişinin yazısına kendine özgü yansıttığı ayrıntılardır: harfin sağa yatık yazılması, kuyruklu başlaması, noktasının daire veya çizgi şeklinde konması gibi. Kimlik tespitini sağlayan, bu karakteristik özelliklerdir.
Neler incelenir?
- Genel şekil
- Yazının belge üzerindeki konumu, satır arası mesafeler, satır istikameti, satır başı ve sonlarının hizası, eğim, bağlantılı, ayrık veya karma yazılması, harf boyutları, harf ve kelime arası mesafeler, okunaklılık.
- İşleklik
- Yazının akıcılığı ve kalem baskısı. İşlek bir yazı belli bir hızda, tereddütsüz yazılır; duraksamalı ve titrek çizgiler yavaş, kontrollü bir yazımı gösterir. Kalem baskısının çizgi boyunca nerede arttığı ve azaldığı yatay ışıkta incelenir.
- Karakteristik özellikler
- Harf ve rakamların başlangıç ve bitiş hareketleri, yuvarlak harflerin dönüş yönü ve birleşme noktaları, hareket yönleri, el kaldırma sayısı, eğim, noktalama işaretlerinin yapılışı, yukarı ve aşağı uzanan harflerin konumu, ç, ş, ğ gibi harflerdeki işaretlerin yapılışı.
- Alışkanlıklar
- Yazım hataları, yöresel konuşma diliyle yazma, büyük ve küçük harf kullanımındaki düzensizlikler, noktalama işaretlerinin yanlış kullanılması veya hiç kullanılmaması.

El yazısı incelemesinin ilkeleri
- Hiç kimse başka bir kişinin el yazısını tüm özellikleriyle taklit edemez.
- Farklı iki kişinin el yazısı hiçbir zaman birebir aynı olamaz.
- Aynı kişinin yazıları da birbirinin tam olarak aynısı değildir.
- Yazısını bilerek değiştiren ya da başkasının yazısını taklit eden kişi, kendi alışkanlıklarını çoğu zaman tümüyle gizleyemez.
El yazısını etkileyen unsurlar
Olgunlaşmış bir el yazısı, başka hiç kimsenin yazısında olmayan ayırt edici özellikler taşır. Yine de bazı koşullar yazıyı değiştirebilir ve inceleme sırasında mutlaka dikkate alınır:
- Yazanın vücut pozisyonu
- Yazılan yüzey ve yazım aracı
- Ruhsal durum
- Alkol, ilaç veya madde etkisi
- Hava sıcaklığı
- Hastalık ve yaşlılık
- Yazıyı bilerek değiştirme gayreti
Mukayese yazılar
- Samimi mukayese yazılar: daha önce farklı amaçlarla, rahat ortamda yazılmış belgeler. Dilekçe, resmi evrak, ajanda, not defteri, mektup, telefon fihristi, başvuru formları gibi.
- Huzurda alınan mukayese yazılar: savcı, zabıt kâtibi veya kolluk görevlisi nezaretinde yazdırılan örnekler.
- Örneklerin inceleme konusu yazıyla aynı döneme ait olması ve mümkünse benzer kelime ve rakamları içermesi sonucun güvenilirliğini artırır.
İlgili videolar
Mahkemeye sunulabilir, gerekçeli uzman görüşü
HMK 293 ve CMK 67/6 kapsamında bilimsel mütalaa raporu.

