Belgede sahtecilik nedir? Külli ve kısmi sahtecilik

Bir belgenin tamamen sahtesinin üretilmesi ile gerçek bir belgenin değiştirilmesi farklı şeylerdir. Temel kavramlar ve kanundaki karşılıkları.

Sahtecilik, başkasını aldatmak için kullanılan her türlü hile ve yöntemdir. Belgede sahtecilik ise bir belgenin tamamen sahtesinin üretilmesi ya da gerçek bir belgenin başkalarını aldatacak şekilde değiştirilmesidir.

Adli belge incelemesi, adli bir dava, soruşturma veya uyuşmazlığa konu olmuş bir belgenin, alanında uzman kişilerce bilimsel yöntemlerle incelenerek belge üzerinde yapıldığı iddia edilen sahteciliğin ortaya çıkarılması çalışmalarının bütünüdür.

Külli ve kısmi sahtecilik

Külli sahtecilik
Bir belgenin orijinali taklit edilerek tamamının sahte olarak üretilmesidir. Örneğin sahte bir kimlik kartı veya baştan sona uydurulmuş bir senet.
Kısmi sahtecilik
Orijinal bir belgenin bazı bölümlerinde değişiklik yapılmasıdır. Senetteki tutarın veya tarihin değiştirilmesi, belgeye sonradan yazı eklenmesi, bir bölümün silinmesi bu gruptadır. Bu değişikliklerin nasıl tespit edildiğini tahrifat incelemesi sayfasında görebilirsiniz.

Aldatma (iğfal) kabiliyeti

Bir belgedeki sahteciliğin suç oluşturabilmesi için genellikle aldatma kabiliyeti aranır: sahteciliğin özel bir inceleme yapılmadan anlaşılamaması ve bu sahtecilikle haksız bir menfaat elde edilebilmesi. Sahte olduğu ilk bakışta kolayca anlaşılan bir belgenin aldatma kabiliyeti yoktur. Aldatma kabiliyetinin bulunup bulunmadığına mahkeme karar verir; inceleme raporundaki teknik tespitler bu değerlendirmeye ışık tutar.

Kanunda sahtecilik suçları

Sahtecilik suçları 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun “Kamu Güvenine Karşı Suçlar” başlıklı bölümünde, 197–209. maddeler arasında düzenlenmiştir:

  • Parada sahtecilik (m. 197)
  • Kıymetli damgada sahtecilik (m. 199)
  • Mühürde sahtecilik (m. 202)
  • Resmi belgede sahtecilik (m. 204)
  • Resmi belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek (m. 205)
  • Resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan (m. 206)
  • Özel belgede sahtecilik (m. 207)
  • Özel belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek (m. 208)
  • Açığa imzanın kötüye kullanılması (m. 209)

Adli belge incelemesinin dört ana alanı

Grafoloji ile karıştırmayın Grafoloji, el yazısından karakter analizi yapmaya çalışan bir alandır ve sıklıkla adli belge incelemesi yerine kullanılır. Oysa ikisi tamamen farklı alanlardır: adli belge incelemesi kişilik yorumlamaz, belgenin ve yazının gerçekliğini bilimsel yöntemlerle tespit eder.

Mahkemeye sunulabilir, gerekçeli uzman görüşü

HMK 293 ve CMK 67/6 kapsamında bilimsel mütalaa raporu.

© 2026 FORENTEK Kriminalistik – Adli Bilimler · KVKK Aydınlatma Metni Adli belge inceleme ve uzman görüşü hizmetleri, Ankara
Scroll to Top