Fotokopi belgede imza incelemesi yapılabilir mi?
Adli belge incelemesi asıl belge üzerinde yapılır. Elinizde yalnızca bir kopya varsa ne yapılabileceği ve neden sınırlı kaldığı.
Uyuşmazlıklarda çoğu zaman elde yalnızca bir fotokopi, telefonla çekilmiş bir fotoğraf veya bir faks çıktısı bulunur. Bu kopyalar üzerinde imza incelemesi yapılabilir mi? Kısa cevap: asıl belge her zaman önceliklidir; kopya üzerinde ancak kısıtlı bir inceleme mümkündür.
Islak imza nedir?
Islak imza, kalemle doğrudan belgenin üzerine atılmış imzadır. Kâğıt üzerinde kalem baskısının izi, mürekkebin kâğıda yayılışı, çizginin başlangıç ve bitişindeki incelme ve kalınlaşmalar gibi izler bırakır. Kopya imza ise bu imzanın fotokopi, tarayıcı, yazıcı veya benzeri bir yöntemle çoğaltılmış halidir.
Kopya belge neden yetersiz kalır?
- Bilgi kaybı: Kopya belge, asıl belgedeki tüm özellikleri yansıtamaz. Kalem baskısı, mürekkep farkı, çizgi kalitesindeki ince ayrıntılar ve kâğıt üzerindeki izler kopyada kaybolur.
- Taşınmış imza riski: Kopyadaki imza veya başka unsurlar, başka bir belgeden kesilip yapıştırılarak ya da dijital olarak taşınmış olabilir. Bunu kopya üzerinden kesin olarak dışlamak çoğu zaman mümkün değildir.
- Tahrifat tespiti: Ekleme, silme veya mürekkep farkı gibi değişiklikler özel ışık kaynaklarıyla asıl belge üzerinde görünür hale getirilir; kopya üzerinde bu incelemeler yapılamaz.
Kopya üzerinde ne yapılabilir?
Belgenin aslına ulaşma imkânı yoksa kopya belge üzerinde kısıtlı bir inceleme yapılabilir. Bunun için kopyanın asıl belgenin birebir kopyası olması ve çekim ya da baskı kalitesinin yeterli olması gerekir. Böyle bir incelemede varılan sonuç, kopyadan kaynaklanan sınırlılıklarla birlikte raporda açıkça belirtilir.
Uygulamada ne yapmalı?
- Asıl belge kimdeyse (karşı tarafta, icra dairesinde, bankada, noterde) mahkeme aracılığıyla aslının celbini isteyin.
- Elinizdeki asıl belgeyi katlamayın, zımbalamayın, üzerine not almayın; şeffaf bir dosyada saklayın.
- Ön değerlendirme için belgenin net, düz ve yakından çekilmiş bir fotoğrafını gönderebilirsiniz; incelemenin kendisi ise asıl belge üzerinde yapılır.
Mahkemeye sunulabilir, gerekçeli uzman görüşü
HMK 293 ve CMK 67/6 kapsamında bilimsel mütalaa raporu.
